Making a Murderer: Verontrustende documentaire

Making a murderer is verontrustendHet is het gesprek van de dag, IRL en online: de Netflix documentaire Making a Murderer. En met goede reden. Niet alleen in Amerika, maar wereldwijd is met verontwaardiging gereageerd op deze 10-delige serie. Het geeft dan ook een verontrustend inkijkje in de rechtsgang van Amerika. Waarschuwing: het artikel hieronder is één grote spoiler, dus verder lezen is op eigen risico.Het zal je gebeuren. Gearresteerd en veroordeeld voor een misdaad die je niet hebt begaan. Vrijkomen na een jarenlange juridische strijd. Om vervolgens opnieuw gearresteerd te worden. En tot levenslang veroordeeld. Het gebeurde Steven Avery in Wisconsin (USA) en zijn lijdensweg is onderwerp van een adembenemende documentaire die sinds 18 december 2015 online wordt gestreamd bij Netflix. Nieuwsgierig? De eerste aflevering van Making a Murderer kun je kijken via Youtube.

Onterechte gevangenschap van 1985 tot 2003
De docu is gemaakt door Laura Ricciardi en Moira Demos en volgt Steven Avery vanaf het moment dat hij vrijkomt in 2003. Avery heeft dan een gevangenschap van 18 jaar achter de rug voor de verkrachting en poging tot moord op Penny Beerntsen. Een verbeterde DNA test wees uit dat een andere dader schuldig was aan de verkrachting van Penny Beerntsen. De vrijheid van Avery is echter van korte duur. Hij wordt twee jaar later al weer gearresteerd, dit maal op verdenking van verkrachting en moord van Teresa Halbach. De documentairemakers hadden als doel om vast te leggen of de rechtsgang in Amerika erop vooruit was gegaan sinds de onterechte gevangenschap van Avery in 1985. Alle beelden die de dames laten zien, duiden erop dat dit niet het geval is.

Manipulatie door justitie en politie
Elke aflevering opnieuw stond ik versteld van de gerechtelijke dwalingen. Want dat zijn er velen. Zo ontfutselt de politie van het stadje Manitowoc een bekentenis van een minderjarige met een IQ van 69. Ik zat met ontzetting te kijken hoe de politie daarbij te werk gaat en Brendan Avery, een neef van Steven Avery, erin laat lopen.

Ik kon alleen maar tegen mijn scherm roepen: “Durven jullie wel, die arme jongen! Laat dat kind met rust! Brendan, roep om je moeder!”.

Een rechter bepaalt vervolgens dat de advocaat van de jongen hierbij in gebreke is gebleven, immers die jongen had nooit verhoord mogen worden zonder voogd of advocaat erbij. Maar met dezelfde vaart laat die rechter de getuigenis vervolgens wel toe als bewijs. En dit soort onwaarschijnlijkheden maakt de documentaire juist zo sterk. Ik zat constant op het puntje van mijn stoel: dit kan niet écht gebeurd zijn! Het echte leven is niet zo onrechtvaardig. Making a Murderer laat dan ook haarscherp zien dat als de politie of de rechterlijke macht het op je gemunt heeft, je eigenlijk geen schijn van kans hebt. Al helemaal niet als je geen geld hebt voor een goede advocaat.

vergelijking West Memphis 3 en Making a murderer

Foto: Genomen door politie West Memphis, Arkansas. Wikipedia.org

Vergelijking met West Memphis 3
Maar laten we eerlijk zijn: dat wisten we eigenlijk toch al? Ik hoef alleen maar te denken aan de West Memphis 3 uit de HBO serie Paradise Lost – The Child Murders at Robin Hood Hills. Ten westen van Memphis (Arkansas) worden in 1993 drie achtjarige jongetjes vermoord: Steve Branch, Christopher Byers en James Moore. Al snel valt de verdenking op drie teenagers. Ze luisteren naar heavy metal en dragen zwarte leren jassen. In de orthodox Christelijke omgeving van Arkansas, worden de drie jongens gezien als de anti christ. De politiemacht van het kleine dorp is niet tegen de taak opgewassen en maakt grote fouten tijdens het onderzoek. Bij Making a Murderer verdwijnen twee mensen achter de tralies, waarvan 1 minderjarig. In de HBO documentaire Paradise Lost werden drie levens verwoest door dwalingen van de rechterlijke macht, waarvan twee minderjarig.

Als de WM3 niet de moordenaars zijn van de achtjarige Steve Branch, Christopher Byers en James Moore, wie dan wel?

Damien Echols zat 17 jaar in de dodencel vanaf zijn 18e jaar. Jessie Misskelley en Jason Baldwin kregen levenslang op respectievelijk hun 16e en hun 17e jaar. Alledrie werden ze vrijgelaten in 2011. Hun halve leven hebben ze doorgebracht in zwaarbewaakte gevangenissen of in het geval van Damien 23 uur per dag in een dodencel. Opvallend genoeg hing ook in de zaak van de West Memphis 3 een groot deel van het bewijs van moord op de getuigenis van een minderjarige met een IQ van onder de 70, Jessie Misskelley. Wat het hele verhaal nog moeilijker verteerbaar maakt, is het feit dat als Jason, Damien en Jessie níet de moordenaars zijn van drie jongetjes van 8 jaar, wie heeft dan wel die kinderen vermoord waarvoor de West Memphis 3 in de gevangenis belandden? Want dat hoor ik nergens terug, ook niet bij Making a Murderer: als degene die 18 jaar achter de tralies zat de misdaad niet heeft begaan, wie dan wel?

Juryrechtspraak
Wat natuurlijk in Amerika anders is dan in Nederland is de jury rechtspraak. In Amerika wordt de Officier van Justitie geacht een zaak te maken die de jury overtuigt van de schuld van de verdachte. Het is aan de advocaat van de verdachte om de jury te overtuigen van het tegendeel. Of in ieder geval om de argumenten van de Officier van Justitie onderuit te halen.

Onschuldig betekent niet per definitie dat de verdachte het niet heeft gedaan. Het bewijst alleen dat de officier van Justitie zijn werk niet goed heeft gedaan.

De jury heeft maar een taak: bepalen of de bewijzen van de officier voldoende zijn om het oordeel schuldig uit te spreken. Zo niet, dan volgt een onschuldig. Overigens betekent dit niet per definitie dat de verdachte het niet gedaan heeft. Een onschuldig betekent alleen dat niet voldoende bewijzen zijn neergelegd om de verdachte te veroordelen. Een theoretisch, maar wel heel belangrijk verschil, juridisch gezien! Het is namelijk de reden dat OJ Simpson nog steeds vrij rondloopt. Ondanks dat veel mensen ervan overtuigd zijn dat hij de moord op zijn ex-vrouw wel gepleegd heeft. De officier van justitie heeft eenvoudigweg verzuimd om voldoende bewijs te leveren dat OJ de moordenaar is. En het sterren team van advocaten heeft de argumenten voldoende onderuit gehaald om twijfel te zaaien. Dit is natuurlijk het mooie aan de rechtspraak zoals die in Amerika gehandhaafd wordt: het verplicht alle partijen om de letter van de wet volgen.

Verontrustende omkering van zaken
Het is verontrustend om te zien dat het ook andersom kan. Als de jury maar voldoende vooringenomen is, maakt het niet uit hoe slecht de Officier van Justitie is. De jury is er bij voorbaat al van overtuigd dat de verdachte het gedaan heeft. Dit kan gebeuren door beïnvloeding door de media. Maar ook omdat de gemeenschap zo klein is dat iedereen elkaar kent. De hele gemeenschap is met elkaar verbonden. Het maakt dan niet meer uit wat de advocaat aanvoert of welke deskundigen de argumentatie van de Officier onderuit halen.

Jonge levens worden de vernieling in geholpen door kleinzieligheid. Door vooringenomenheid. Door kortzichtigheid en stommiteit.

Want dat is toch wel wat je kunt constateren na het kijken van Making a Murderer. De serie veroorzaakt een algemeen gevoel van onbehagen en verontwaardiging. Want als het Brendan Avery gebeurt, kan het mij of mijn kind ook gebeuren. Zo zullen toch veel mensen in kleine dorpen in Amerika denken. Meer dan 480.000 mensen tekenden een petitie die Barack Obama ervan moet overtuigen dat hij Brendan Avery en Steven Avery gratie moet verlenen. Helaas is het niet aan de president van Amerika om gratie te verlenen in een zaak die door een staat behandeld is, in dit geval Wisconsin. Obama kan alleen gratie verlenen in een federale zaak. En de gouverneur van Wisconsin, Scott Walker, weigert tot nog toe om de zaak in behandeling te nemen. Laten we hopen dat een seizoen twee van de serie een betere afloop heeft.

TL;DR: Voor een schuldig oordeel is een vooringenomen jury voldoende.

2 thoughts on “Making a Murderer: Verontrustende documentaire

    • Dank je wel 🙂 Heeft hij zelf ook een boek hierover geschreven? Ik ben een groot fan van Vincent Bugliosi (de aanklager die Charles Manson achter de tralies kreeg). Dus zijn boek over de rechtzaak “Outrage” heb ik zeker gelezen! Je kunt Vincent over OJ ook vinden op YouTube.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *